กฎหมายการบินและหน่วยงาน

ตัวอย่างที่ 1 ตรวจสามภารกิจกับเงื่อนไขทั่วไป

บริษัทฟ้าใสสำรวจมีภารกิจสามงาน งานทั้งหมดเป็นงานเชิงพาณิชย์จึงใช้ระยะห่าง 50 m เขียนเป็นโปรแกรมตรวจเพื่อให้ทุกภารกิจผ่านการตรวจแบบเดียวกัน (ข้อมูลภารกิจสมมติ)

MAX_HEIGHT_M = 90          # ข้อ 5 ประกาศ คค. พ.ศ. 2558
AIRPORT_KM = 9
SEP_PEOPLE_M = 50          # ผู้ที่ขึ้นทะเบียน: ห่างคน ยานพาหนะ อาคารที่ไม่เกี่ยวข้อง
INSURANCE_MIN = 1_000_000  # บาทต่อครั้ง

def check(m):
    issues = []
    if m["height_m"] > MAX_HEIGHT_M:
        issues.append(f"height {m['height_m']} m > {MAX_HEIGHT_M} m")
    if m["airport_km"] < AIRPORT_KM:
        issues.append(f"{m['airport_km']} km from airport < {AIRPORT_KM} km")
    if m["min_sep_m"] < SEP_PEOPLE_M:
        issues.append(f"separation {m['min_sep_m']} m < {SEP_PEOPLE_M} m")
    if not m["daylight"]:
        issues.append("not between sunrise and sunset")
    if not m["vlos"]:
        issues.append("beyond visual line of sight")
    if m["insurance_thb"] < INSURANCE_MIN:
        issues.append("insurance below 1,000,000 THB")
    return issues

missions = {
    "survey A": dict(height_m=80, airport_km=15, min_sep_m=60, daylight=True, vlos=True, insurance_thb=1_000_000),
    "survey B": dict(height_m=120, airport_km=7.5, min_sep_m=60, daylight=True, vlos=True, insurance_thb=2_000_000),
    "night C":  dict(height_m=60, airport_km=20, min_sep_m=40, daylight=False, vlos=True, insurance_thb=500_000),
}
for name, m in missions.items():
    issues = check(m)
    print(f"{name}: " + ("within general conditions" if not issues
                        else "needs specific permission or change -> " + "; ".join(issues)))

survey A: within general conditions
survey B: needs specific permission or change -> height 120 m > 90 m; 7.5 km from airport < 9 km
night C: needs specific permission or change -> separation 40 m < 50 m; not between sunrise and sunset; insurance below 1,000,000 THB

งาน A อยู่ในเงื่อนไขทั่วไป งาน B สูงเกินและใกล้สนามบิน ต้องปรับแผนหรือขออนุญาตเฉพาะ งาน C มีปัญหาสามข้อ รวมถึงประกันภัยไม่ถึงขั้นต่ำ ซึ่งแก้ด้วยการขออนุญาตไม่ได้ ต้องทำประกันให้ครบก่อน โปรแกรมนี้ช่วยให้ไม่ลืมตรวจ แต่ไม่ได้แทนการอ่านประกาศฉบับล่าสุด และยังมีเงื่อนไขที่ตรวจด้วยตัวเลขไม่ได้ เช่นการบินเหนือชุมชน

ตัวอย่างที่ 2 เปลี่ยนสายอากาศเพื่อบินไกลขึ้น

ทีมอยากเพิ่มระยะลิงก์วิดีโอ 2.4 GHz จึงลองเปลี่ยนสายอากาศและเพิ่มภาคขยาย ค่าจำกัด 100 mW ในตัวอย่างเป็น ค่าสมมติเพื่อฝึกคำนวณ ผู้เรียนต้องตรวจค่าจริงจากประกาศ กสทช. ฉบับปัจจุบันก่อนใช้งาน

import math

limit_mw = 100.0        # ค่าจำกัด e.i.r.p. สมมติเพื่อฝึก ต้องตรวจจากประกาศ กสทช. ฉบับปัจจุบัน
limit_dbm = 10 * math.log10(limit_mw)

setups = {              # (กำลังส่ง dBm, อัตราขยายสายอากาศ dBi, การสูญเสียสาย dB)
    "stock antenna": (17.0, 2.0, 0.5),
    "8 dBi patch": (17.0, 8.0, 0.5),
    "patch + amplifier": (27.0, 8.0, 1.0),
}
print(f"limit {limit_mw:.0f} mW = {limit_dbm:.1f} dBm")
for name, (pt, g, loss) in setups.items():
    eirp = pt + g - loss
    mw = 10 ** (eirp / 10)
    verdict = "OK" if eirp <= limit_dbm else f"over by {eirp - limit_dbm:.1f} dB"
    print(f"{name:18s} EIRP {eirp:5.1f} dBm = {mw:6.0f} mW  {verdict}")

limit 100 mW = 20.0 dBm
stock antenna      EIRP  18.5 dBm =     71 mW  OK
8 dBi patch        EIRP  24.5 dBm =    282 mW  over by 4.5 dB
patch + amplifier  EIRP  34.0 dBm =   2512 mW  over by 14.0 dB

สายอากาศ patch 8 dBi ทำให้ EIRP เพิ่ม 6 dB หรือราวสี่เท่าจากเดิม ส่วนการเพิ่มภาคขยายทำให้เกินค่าจำกัดกว่ายี่สิบเท่า การแก้ปัญหาระยะลิงก์ที่ถูกต้องคือวางตำแหน่งสถานีภาคพื้นให้เห็นโดรน ใช้สายอากาศรับที่ดีขึ้นฝั่งภาคพื้นในขอบเขตที่อนุญาต หรือเปลี่ยนแผนการบิน ไม่ใช่เพิ่มกำลังส่งเกินกฎ